Ecosystemen

515641_8532_Picto_005

In ecosystemen concurreren organismen om materie en energie.

Organismen hebben energie en materie nodig om te groeien en zich voort te planten. Groene planten en sommige bacteriën kunnen zonlicht gebruiken om zelf complexe moleculen te vormen. Dieren halen hun energie uit het afbreken van complexe voedingsstoffen en zijn dus afhankelijk van andere organismen als bron van energie. Anderzijds zijn planten voor hun voortplanting dikwijls afhankelijk van dieren voor bevruchting en het verspreiden van hun zaden.

ecosystems_trophic_linkages_within_the_kaloko_reef_ecosystem_med

In een ecosysteem leven verschillende organismen in voortdurende interactie samen in een specifiek milieu. De interacties tussen alle componenten van een ecosysteem zijn een complex gegeven, maar wordt aangedreven door één centraal gegeven: de voortdurende concurrentie om materie en energie.  Elke soort ontwikkelde door evolutie specifieke strategieën om voor zichzelf zoveel mogelijk materie en energie veilig te stellen. De voortdurende concurrentie en bijhorende natuurlijke selectie (“survival of the fittest”) is een centraal verklarend gegeven in de biologie.

Inzicht in de relaties en interacties tussen alle organismen (en hun omgeving) vormt ook de basis om standpunten te vormen rond duurzaamheid, ecologie en al dan niet verantwoord ingrijpen door de mens in ecosystemen. Een grondig inzicht in ecosystemen is bijgevolg ook belangrijk in kader van een algemene wetenschappelijke geletterdheid. Het is belangrijk in te zien dat elke component in een ecosysteem belangrijk is, dat kleine verstoringen grote gevolgen kunnen hebben.

ecosystem_sustainability

Zowel naar fundamenteel wetenschappelijk inzicht, als naar wetenschappelijke geletterdheid en attitudevorming voor 21e eeuwse burgers, is inzicht in de werking van complexe ecosystemen een duidelijk kernconcept.